Pişirme işlemi; besinlerin sindirilebilirliğini artırmanın, besin öğelerinden daha iyi yararlanmanın ve yiyecekleri lezzetli hale getirmenin önemli bir aşamasıdır. Sağlıklı beslenmenin temelinde doğru besinleri seçmek yer alsa da, uygulanan pişirme yöntemi de en az seçim kadar belirleyicidir. Çünkü birçok besin, farklı pişirme tekniklerine göre değişen etkiler gösterebilir.
Örneğin patates; potasyum, magnezyum ve kalsiyum açısından zengin, kolay sindirilen bitkisel bir besindir. Ancak haşlanmış patates ile kızartılmış patates karşılaştırıldığında, her iki formun sağlık üzerindeki etkileri birbirinden oldukça farklıdır.
Yemeklerinizi hazırlarken uygun pişirme tekniklerini tercih ederek hem lezzetli hem de sağlıklı sonuçlar elde edebilirsiniz. Daha sağlıklı yemekler için ilk adım; yağ ve tuz kullanımını azaltmak, bunun yerine sebze ve baharat çeşitliliğini artırmaktır.
Yemek Hazırlama ve Pişirme
Sürecinde Dikkat Edilmesi
Gereken Hususlar
• Kuru fasulye, nohut ve mercimek gibi baklagiller yeterince pişirildiğinde sindirimleri kolaylaşır.
• Makarna, kuru baklagiller ve sebzelerin haşlama suları dökülmemelidir. Bu sular çorba, yemek veya soslara eklenerek besin değerinin korunmasına katkı sağlar.
• Yumurta 8 - 10 dakikadan fazla haşlanmamalıdır. Buzdolabında yıkanmadan saklanmalı, kullanılmadan önce yıkanmalıdır.
• Çiğ sütten elde edilen peynirler tercih edilmemeli, pastörize edilmiş ürünler seçilmelidir.
• Açık alanda ızgara yapılırken kömürün tamamen kor haline gelmiş olması gerekir. Besinler alevle temas ettirilmemelidir. Etin aleve çok yakın pişirilmesi kanserojen bileşiklerin oluşumuna yol açabilir. Izgara sırasında sebzelerin de eklenmesi, etin hem lezzetini artırır hem de suyunu korumasına yardımcı olur.
• Sütlü tatlı hazırlanırken şeker baştan eklenmemeli, pişirme işleminin sonuna doğru ilave edilmelidir. Şekerin sütle birlikte yüksek ısıda pişirilmesi protein değerinde azalmaya neden olabilir.
• Tatlı ve kek yapımında şeker yerine bal veya pekmez kullanılmamalıdır. Yüksek ısıda bu ürünlerde zararlı bileşikler oluşabilir.
• Hem kökü hem yaprağı tüketilen sebzeler pişirilirken önce kök kısımları doğranarak eklenmeli, yapraklar ise daha sonra ilave edilmelidir.
• Yemekler ihtiyaç kadar hazırlanmalıdır. Pişmiş sebze yemekleri bekledikçe vitamin kaybı artar.
• Patates gibi kabuğuyla haşlanabilen sebzeler, iyice yıkandıktan sonra kabuklarıyla birlikte pişirilmelidir. Bu yöntem besin değerinin korunmasına yardımcı olur.
• Pişmiş yiyecekler oda sıcaklığında 2 saatten fazla bekletilmemeli, bu süre dolmadan buzdolabına kaldırılmalıdır.
• Haşlama, buharda pişirme veya kendi suyunda pişirme yöntemleri daha sağlıklıdır. Pişirme sırasında yeterli miktarda su kullanılmalı ya da buhar yöntemi tercih edilmelidir.
• Yüksek sıcaklıkta kızartma yöntemi sağlık açısından olumsuzdur. Bu tür besinlerin sık tüketimi obezite ve kalp - damar hastalıkları riskini artırabilir.
• Yağın yakıldıktan sonra yemeğe eklenmesi kanserojen maddelerin oluşmasına neden olur ve sağlık açısından zararlı-dır.
