DÜRZİLİĞİN TARİHİ SEYRİ
Dürzilik veya Arapçada Dürzi’nin çoğulu olan DÜRÜZ, EHL-İ DÜRÜZ olarak da Arap aleminde kullanılmaktadır.
13. yüzyılda İslam dininin ilkelerini farklı şekillerde yorumlayarak İslam inancının dışına çıkınca ve kendilerine tabi olanlar azalınca Sünni Mısırlılar tarafından zaman içerisinde Mısır’dan sürülmüşlerdir.
Sürgün sonrasında Dürziler, ŞAM bölgesi olarak da bilinen (Bugünkü Lübnan Dağları ve etrafında) toplanıp tekrar birliklerini temin ederler. Bölgede konuşulan lisan Arapça olduğu için, bölge insanı ile kaynaşmalarında bir mesela çıkmaz.
Fakat, Dürziliğin sistematiğini kuran Fergani, Neştekin gibi şahsiyetlerin tesiri hiçbir zaman eksilmez.
Dürzilerin iman esaslarından olan akrabalık ve kardeşlik bağlarının kuvveti sayesinde kısa zamanda birliklerini sağlayarak bölgenin hâkimi olurlar.
Haçlı Seferlerinin sebeplerinden biri olmaları sebebiyle Kudüs ve civarını işgal eden Haçlılarla defalarca savaşarak Haçlıları topraklarına sokmamışlardır.
13. yüzyılda dünyayı alt üst eden Moğol istilaları zamanında da kendileri için tehlike kabul ettikleri Moğollar ile de mücadele etmişler, hatta Elbistan Ovası’nda 35000 neferlik bir Moğol ordusunun tamamını kılıçtan geçirmiştir.
Osmanlı Devleti ile yolları Mercidâbık Savaşı’ndan sonra kesişmiştir. Yavuz Sultan, Dürzilerin varlığından ve özelliklerinden haberdar olduğu için Dürzi aşiretlerine beylikler vererek güvenlerini kazanır. Zaten güç ve kuvvet karşısında gayet itaatkâr olan Dürziler de buna hazırdırlar. Yavuz’un ordusuna katılarak kendilerini Mısır’dan kovan Memlük (kendileri de büyük ihtimal Kölemen idiler) Devletinden intikamlarını almış olurlar.
Dürzi, Emir Cemaleddin Ahmed ARSLAN
Dürzi Maan (1) oğlu Fahreddin
Yine CANBOLAT ailesine bulundukları yerlerin Sancak beyliklerini vererek onları Osmanlı Devleti’ne bağlamıştır. Yalnız her üç Bey de cizyelerini vermek suretiyle (2) hem bölgede sağlam bir dostluk hem de devletin serhat boylarını emniyete almış oldu.
Maan Fahreddin Paşa’nın ölümünden sonra yerine oğlu KORKMAZ geçer. 1500 lü yılların sonuna doğru Dürzi Devleti kurma sevdasına kapılan Maan Korkmaz cizye vergisini vermeyi reddeder. Bunun üzerine gönderilen ordu ile mücadeleye başlasalar da sonu belli olan mücadele neticesinde Maan sülalesi tamamen imha edilerek tarih sahnesinden silinirler.
(1) : Maan, Kuzey Kafkas halklarından Çerkeslerin bir koludur. Bu sebeple Dürzilerin Kafkas menşeili olmaları teorisinin en büyük delili olmuştur.
(2) : CİZYE, Osmanlı’nın Müslüman olmayan halklardan mutlaka aldığı kelle vergisidir.
* DEVAM EDECEK
