İNFLAMATUVAR (İLTİHABÎ)
BAĞIRSAK HASTALIĞI
İnflamatuara bağırsak hastalığı (İBH)’nın kesin nedeni bilinmemekle birlikte sindirim sistemi kanalının yüzeyinde kronik iltihaplanma biçiminde tanımlanmaktadır. İltihap ağızdan başlayarak makata kadar sindirim kanalı boyunca herhangi bir yerde ortaya çıkabilir. İnflamatuvar bağırsak hastalığı genelde ülseratif kolit ve crohn hastalığı olmak üzere iki ayrı tipte oluşur. Kadın ve erkeklerde eşit olarak görülen inflamatuvar bağırsak hastalığı en yaygın olarak 15-35 yaş aralığında görülür.
Günümüzde birçok hastalığın belirtisi olan bağırsak problemleri, başlı başına bir hastalık olarak da karşımıza çıkabiliyor. İnflamatuar yani iltihabî bağırsak hastalığı da başka hastalıklarla karıştırılabilen bir hastalıktır ve kişinin yaşamını ciddi oranda olumsuz yönde etkileyecek boyutlara ulaşabilmektedir. Alevlenmeler ve yatışmalarla seyreden bu hastalıklarda, kişinin rutin alışkanlıkları da sekteye uğramakta hem sosyal anlamda hem de psikolojik anlamda problem yaşamaktadır.
Bağırsak hastalıkları kimi zaman kolay katlanılabilir semptomlarla ortaya çıkabilirken kimi zamanda dayanılmaz ve ağrılı belirtilerle kişiyi rahatsız etmektedir. Sindirim kanalının kronik iltihabı ile karakterize olabilen iltihabî bağırsak hastalığında, bağırsak duvarının zedelenmesine bağlı olarak emilim bozukluğu ve buna bağlı şikayetler ortaya çıkar.
Belirti ve şikâyetler ;
• Sürekli tuvalete gitme isteği
• Kilo kaybı
• Dışkıda mukus (sümüksü akıntı)
• Eklem ağrıları
• Çocuklarda büyüme geriliği
Dış ortamdan alınan gıdaların belli aşamalardan geçerek vücuda alınmasını sağlayan sindirim sistemi; bazen enfeksiyonlar ve bazı kimyasal maddelerin tüketilmesi sonucu yapması gereken bariyer görevini gerçekleştirmekte zorlanır. Enfeksiyonlardan ve dış etkenlerden korunmamız için görev yapan sindirim sistemi ile iç içe çalışan bağışıklık sisteminin verdiği bir tepki ya da cevap olarak iltihabı açıklayabiliriz. Savunmanın bir parçası olan iltihap, zaman zaman vücut için zararsız maddelere de aynı tepkiyi gösterebilir ve kontrolsüz şekilde bakterilere etki etmeye başlayabilir. Bu da sindirim kanalının iltihaplanmasına, dokunun şişmesine ve kalınlaşmasına sebep olur. Karın ağrısı, kilo kaybı, ateş, kilo kaybı ve kanlı ishal gibi belirtiler gelişir. Bu belirtilerin uzun bir süredir devam etmesi ise inflamatuar bağırsak hastalığının varlığını işaret eder.
Batı toplumlarında sık görülen inflamatuar bağırsak hastalığının tek bir sebebi olmamakla birlikte genellikle nedenler dolaylıdır. Genetik, çevresel ve enfeksiyöz faktörlerin oldukça etkili olduğu inflamatuar (iltihabî) bağırsak hastalığında, bağışıklık sistemi tetikleniyor ve bağırsak duvarında kontrolsüz bir şekilde devam edecek bir iltihabî reaksiyon baş gösteriyor.
Ailesinde iltihabî (inflamatuar) bağırsak hastalığı olan kişiler inflamatuar bağırsak hastalığı görülme olasılığı daha fazladır. Hastalık genellikle bağırsakların sürekli dış etkenlere maruz kalmasıyla başlar.
Alevlenmelerin giderek artışı esnasında vücut birçok belirti verir. Bu belirtiler, kimi zaman sessiz dönemde de ortaya çıkabileceği gibi sık görülmeyen belirtilerde verebilir.
Duygusal stres, enfeksiyonlar ve diğer akut hastalıklarında alevlenmelerde etkili olduğu bilinen inflamatuar bağırsak hastalığının belirtileri arasında kramp şeklinde ağrı, kanlı ishal ve kansızlık yer almaktadır.
Hamilelik, antibiyotik kullanımı ve steroid ve antienflamatuar ilaçların aniden kesilmesi gibi “kısa süreli” eylemler sonucunda da gelişebilir. İltihabî bağırsak hastalığı kısa süreli tedavilerle iyileşme eğiliminde olabileceği gibi hastanın hayat boyu tedavi alması gereken uzun seyirli hastalık olarak ta devam edebilir.
