31 Mayıs, tütün ürünü kullanımının sağlık ve diğer zararları konusunda toplumda farkındalık oluşturmak, tütün ürünü kullananlara bırakmaları yönünde bilinç kazandırmak ve sağlıklı yaşam davranışlarını geliştirmek amacıyla Dünya Sağlık Örgütü tarafından “Dünya Tütünsüz Günü” olarak ilan edildi.
Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de 31 Mayıs Günü “Dünya Tütünsüz Günü” olarak amaca yönelik çeşitli etkinliklerle kutlanmaktadır. Tüm illerimizde il sağlık müdürlüklerimiz, sivil toplum kuruluşları ve paydaş kurumlar tarafından yapılan faaliyetlerle tütün ürünlerinin zararlarına dikkat çekilmekte, bırakmak isteyenler teşvik edilmektedir.
Sigara dumanı, hem ısısı hem de içinde bulunan çok sayıdaki kimyasal maddeler nedeniyle solunum yollarının koruyucu mekanizmaları üzerinde olumsuz etkiler oluşturmasıyla, solunum yollarında ve akciğerlerde çeşitli hastalıklar meydana gelmektedir. Bu hastalıklar arasında; akciğer kanseri, kronik bronşit, astım, çeşitli enfeksiyonlar hatta alerjik rahatsızlıklar yer almaktadır. Yapılan çalışmalar, sigara içenlerde bu hastalıkların daha sık görüldüğünü ortaya koymuştur.
Tüm bu riskler göz önünde bulundurularak tütünle mücadelede sağlanan başarı ile bağımlılıktan uzak, sağlıklı nesillerin yetişmesine büyük katkı sağlanacaktır. Bununla birlikte, kanserler gibi pek çok kronik hastalık, kalp damar hastalıkları ve bunlara bağlı sağlık ve yaşam kayıpları önlenecektir. Ayrıca bu kronik hastalıklara yönelik sağlık harcamalarının ve iş gücü kayıplarının azalması ile ülke ekonomisine de katkı sağlanacaktır.
Bu sebeplerle ülkemizdeki tütünle mücadele çalışmaları siyasi iradenin, kamu otoritesi nin, yerel yönetimlerin, sivil toplum kuruluşlarının, medyanın iş birliğinde büyük bir kararlılıkla sürdürülmektedir. Siyasi irade, istikrarlı bir biçimde ve cesaretle tütünle mücadele çalışmalarını desteklemektedir. Hatta bu mücadelenin liderliğini ve savunuculuğunu bizzat Sayın Cumhurbaşkanımız kendisi yapmaktadır. En üst düzeyde gösterilen bu siyasi kararlılık elbette başarılı çalışmaların sürekliliğini de beraberinde getirmektedir.
Tütünü bırakmanın kısa ve uzun vadede sağlığa yararları vardır:
• Sigarayı bıraktıktan sadece 20 dakika sonra kalp atış hızı düşer,
• 12 saat içinde kandaki karbon monoksit seviyesi normale iner,
• 2 - 12 hafta içinde dolaşım düzelir ve akciğer fonksiyonu artar,
• 1 - 9 ay içinde öksürük ve nefes darlığı azalır,
• 5 - 15 yıl içinde inme riski sigara içmeyenler ile aynı düzeye iner,
• 10 yıl içinde akciğer kanseri ölüm oranı sigara içenlerin yaklaşık yarısı kadardır,
• 15 yıl içinde kalp hastalığı riski sigara içmeyen birininkidir.
Toplumu pasif sigara dumanının zararlarından korumanın yegâne yolu sigara kullanımının bütün kapalı alanlarda yasaklanmasıdır. Dumansız kapalı kamusal mekânlar, iş yerleri ve toplu taşıma araçları yaratarak insanları tütün dumanına maruz kalmaktan korumaktayız. 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü hakkında Kanun kapsamında ihlallerin tespitine yönelik Dumansız Hava Sahası Denetim Sistemi (DHSDS) ile ihbar ve şikâyetlerin değerlendirilmesi ile rutin denetimlerin anlık olarak takibi ve raporlaması yapılmaktadır. İlimizde denetimler, tablet bilgisayarlarla ve il genelindeki denetim ekipleriyle yapılmaktadır.
Denetimlerimiz mesai saatleri ile sınırlı tutulmayıp, hafta sonları da dahil olmak üzere 24 saat üzerinden plânlanarak yapılmaktadır. 4207 sayılı Kanun ihlaline şahit olan vatandaşlarımızın ALO 184 SABİM, ALO 112 Acil Çağrı hatlarına ve yeşil dedektör uygulaması ile şikâyette bulunabilirler.
