Alzheimer hastalığı;
• İleri yaşlarda “demans (bunama)” tablosuna en fazla neden olan,
• Yaşam süresinin uzamasıyla birlikte giderek artan sıklıkta görülen,
• Fiziksel, psikolojik, sosyal ve ekonomik etkiler nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunu olan
• Yıkıcı bir hastalıktır.
Bu nedenle, her yılın 21 Eylül günü “Dünya Alzheimer Günü” olarak belirlenmiştir. 2023 yılının teması "Alzheimeri Tanı, Alzheimerden Korun” şeklinde belirlenmiştir.
Genetik hariç hastalığın nedeni kesin olarak belirlenebilmiş değildir. Ancak bazı risk faktörleri belirlenmiştir;
• İleri yaş (65 yaş üzeri),
• Sigara kullanma,
• Fazla alkol tüketme,
• Yetersiz ve dengesiz beslenme,
• Yetersiz fiziksel aktivite,
• Sosyal olarak izole (yalnız) olma,
• Düşük eğitim düzeyi,
• Ailede alzheimer öyküsü,
• Yüksek kan basıncı (hipertansiyon),
• Yüksek kan şekeri (diyabet),
• Aşırı kilolu veya obez olma
Tipik olarak “öğrenme ve yakın hafıza bozukluğu” ile kendini gösteren Alzheimer Hastalığının on uyarı belirtisi şunlardır:
• Hafıza kaybı,
• Dil problemleri,
• Zayıf ya da azalmış muhakeme,
• Eşyaları kaybetme,
• Kişilik değişikliği,
Bilinen görevleri yerine getirmede zorluk,
• Zaman ve yer algılama bozukluğu,
• Soyut düşünmede problemler,
• Ruh hali ve davranış değişikliği,
• Bir şeye başlama ya da girişim kaybı.
Bu uyarıların bilinmesi ve zamanında hekime müracaat edilmesi sağ kalım süresi ve yaşam kalitesi bakımından oldukça önemlidir. Hastalığın kesin tedavisi bugün için yoktur. Tedavilerle hastalığın semptomları azaltılabilir, ilerlemesi yavaşlatılabilir. Öncelikli amaç, hastanın yaşam kalitesini arttırmaktır.
Semptomların yönetilmesinde hastaya yardımcı olabilecek birtakım öneriler aşağıda sıralanmıştır:
• Fiziksel olarak aktif kalmak,
• Sağlıklı beslenmek,
• Sigara ve alkolü bırakmak,
• Keyif alınan şeyleri yapmaya devam etmek,
• Zihni aktif tutmanın yeni yollarını denemek,
• Önemli şeyleri not almak,
• Arkadaşlar ve aile fertleriyle vakit geçirmek,
• Düzenli doktor kontrollerini yaptırmak.
Sağlık Bakanlığı, Hastalık Yönetim Platformu (HYP) adlı uygulamayla da aile sağlığı merkezlerinde hipertansiyon, diyabet ve obeziteye yönelik tarama ve izlemlerin, kardiyovasküler risk değerlendirmesi ile çok yönlü yaşlı değerlendirmesinin düzenli bir şekilde yapılmasına yönelik önemli bir adım atmıştır.
Sağlıklı hayat merkezleri de bünyesinde barındırdığı sigara bırakma polikliniği; diyetisyen, psikolog, sosyal çalışmacı, fizyoterapist ile birinci basamak tanı, tedavi ve rehabilitasyon sürecinin önemli destekçisidir.
Hastanelerde kurulan “Sağlıklı Yaş Alma Merkezleri (YAŞAM)” ise yaşlılarımızın sağlık hizmetlerine erişmelerini sağlayan önemli yapı taşlarından biri olmaya adaydır.
# AlzheimeriTanı
# AlzheimerdanKorun
* (Manisa İSM bilgi notundan alıntı yapılmıştır)